Tái định vị chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài

Sau hơn 35 năm thu hút đầu tư nước ngoài, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mô hình phát triển để thích ứng với bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, đồng thời đáp ứng các mục tiêu phát triển mới của Thủ đô trong giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2045.

Sáng 30/6, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đồng thời tạo nền tảng để Hà Nội chuyển sang giai đoạn thu hút đầu tư nước ngoài theo chiều sâu, lấy chất lượng và hiệu quả làm thước đo.

Trình bày dự thảo Kế hoạch hành động của Thành ủy Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, dự thảo được xây dựng trên cơ sở quán triệt đầy đủ tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW, bám sát các định hướng của Trung ương, Luật Thủ đô năm 2026, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và yêu cầu phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, sau hơn 35 năm thu hút đầu tư nước ngoài, Hà Nội luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về quy mô và hiệu quả thu hút FDI.

Tính đến ngày 15/6/2026, thành phố đã thu hút trên 74,6 tỷ USD vốn FDI với hơn 9.200 dự án; riêng giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 11,3 tỷ USD. Khu vực FDI đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng GRDP, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp, xuất khẩu, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng chỉ rõ những hạn chế còn tồn tại. Chất lượng thu hút FDI vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới khi tỷ trọng các dự án công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo còn thấp; liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ; tỷ lệ nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và giá trị gia tăng còn hạn chế.

Trong khi đó, áp lực về hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực, yêu cầu bảo vệ môi trường và sức ép cạnh tranh trong thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới ngày càng lớn.

Từ thực tiễn đó, Hà Nội xác định chuyển mạnh từ tư duy thu hút vốn sang phát triển hệ sinh thái kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng; đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, dự thảo Kế hoạch xác định 6 nhóm quan điểm chỉ đạo trọng tâm. Thành phố quán triệt việc triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW gắn với các nghị quyết chiến lược của Trung ương và nhiệm vụ phát triển Thủ đô, coi phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và là động lực quan trọng để xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, thương mại, khoa học và công nghệ.

Đáng chú ý, Hà Nội sẽ chuyển từ mục tiêu thu hút thêm vốn đầu tư sang ưu tiên thu hút công nghệ tiên tiến, tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực quản trị hiện đại và các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Việc lựa chọn nhà đầu tư sẽ lấy chất lượng, hiệu quả, hàm lượng khoa học công nghệ, năng lực nghiên cứu phát triển, khả năng chuyển giao công nghệ và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước làm tiêu chí chủ đạo.

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và trung tâm FDI thế hệ mới

Theo dự thảo Kế hoạch, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ trở thành nền tảng của chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.

Hà Nội ưu tiên các ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, thiết kế vi mạch, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu, công nghệ sinh học, công nghệ xanh, vật liệu mới, công nghệ lượng tử, tài chính quốc tế, logistics thông minh cùng các lĩnh vực nghiên cứu và phát triển.

Song song với đó, thành phố tập trung phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ thông qua việc hình thành các trung tâm R&D, phòng thí nghiệm trọng điểm và mạng lưới chuyên gia trong nước, quốc tế.

Những lợi thế sẵn có của Thủ đô cũng sẽ được phát huy để hình thành các cực tăng trưởng mới. Trong đó, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được định hướng trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo; khu vực Hồ Tây, Nhật Tân, Đông Anh sẽ phát triển thành trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ quốc tế; các khu công nghiệp thế hệ mới cùng các cụm đổi mới sáng tạo chuyên ngành tiếp tục được đầu tư phát triển.

Để tạo môi trường đầu tư thuận lợi, thành phố tiếp tục cải cách hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư theo hướng chủ động và có trọng tâm; xây dựng cơ chế đồng hành cùng nhà đầu tư từ giai đoạn nghiên cứu đến triển khai dự án; tăng cường giám sát, hậu kiểm, bảo đảm các dự án thực hiện đúng cam kết, gắn với bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Về mục tiêu tổng quát, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội phấn đấu trở thành địa phương đi đầu cả nước trong đổi mới mô hình phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng cao, hiệu quả, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và bền vững; thu hút có chọn lọc các dự án quy mô lớn, công nghệ tiên tiến, có giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa về công nghệ, quản trị.

Đến năm 2030, Hà Nội ưu tiên thu hút các tập đoàn đa quốc gia, trung tâm R&D, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, trung tâm thiết kế vi mạch, trung tâm điều hành khu vực và các định chế tài chính quốc tế. Thành phố đặt mục tiêu khoảng 80% vốn FDI thu hút mới đến từ các nền kinh tế phát triển; 50% tổng vốn FDI mới tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và công nghiệp xanh.

Cùng với đó, Hà Nội hướng tới phát triển các hệ sinh thái ngành trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ y sinh, công nghệ xanh, tài chính quốc tế và logistics thông minh; nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực lên từ 45% trở lên; có khoảng 350 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI và thu hút 10 tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở, trung tâm điều hành hoặc trung tâm R&D tại Hà Nội.

Định hướng đến năm 2045, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sẽ phát triển hiệu quả, bền vững, gắn kết chặt chẽ với khu vực kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân; chiếm khoảng 9% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và đóng góp khoảng 15% GRDP. Hà Nội cũng đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời phát triển toàn bộ các khu công nghiệp theo mô hình sinh thái.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, dự thảo Kế hoạch đề ra 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình thu hút đầu tư có chọn lọc, phát triển các ngành công nghệ chiến lược, đầu tư đồng bộ hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng môi trường đầu tư đạt chuẩn quốc tế, nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư và hợp tác quốc tế, tăng cường kiểm tra giám sát, phát triển thị trường vốn và quản lý đầu tư gián tiếp nước ngoài.

Trong đó, thành phố sẽ tập trung thu hút các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp dẫn đầu chuỗi giá trị toàn cầu; phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, khu vực Hồ Tây, Nhật Tân, Đông Anh, các khu công nghiệp thế hệ mới, trung tâm dữ liệu và trung tâm logistics hiện đại; tăng cường kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ và đào tạo nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Đồng thời, Hà Nội tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, xây dựng Bộ chỉ số đánh giá chất lượng đầu tư nước ngoài Hà Nội (Hanoi FDI Quality Index), triển khai Hệ thống điều hành và giám sát số về đầu tư nước ngoài (Hanoi FDI Dashboard), lấy chất lượng công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi xanh và trách nhiệm xã hội làm tiêu chí đánh giá hiệu quả các dự án.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, ngay sau khi Kế hoạch được ban hành, thành phố sẽ triển khai 8 nhiệm vụ trọng tâm, gồm ban hành Kế hoạch của UBND TP. Hà Nội; thành lập Tổ công tác liên ngành; xây dựng danh mục dự án FDI chiến lược; hoàn thiện Bản đồ đầu tư Hà Nội; ban hành bộ tiêu chí khu công nghiệp thế hệ mới và đánh giá hiệu quả FDI; xây dựng Đề án phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; phát triển công nghiệp hỗ trợ; thiết lập cơ chế đối thoại, hỗ trợ nhà đầu tư và tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị xã hội, các sở, ban, ngành và các xã, phường khẩn trương cụ thể hóa Kế hoạch thành các chương trình, đề án và nhiệm vụ cụ thể; xác định rõ trách nhiệm, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, bảo đảm tiến độ và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của Kế hoạch, ông Nguyễn Xuân Lưu khẳng định: "Thành công sẽ không được đo bằng số lượng văn bản hay quy mô vốn đầu tư đăng ký, mà bằng những chuyển biến thực chất trong chất lượng tăng trưởng, năng lực đổi mới sáng tạo, sự hình thành các ngành kinh tế mới, các trung tâm công nghệ, tài chính và nghiên cứu phát triển; sự lớn mạnh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô.

Với quyết tâm chính trị cao cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, Hà Nội hướng tới khẳng định vị thế là điểm đến hàng đầu của dòng vốn đầu tư chất lượng cao và từng bước trở thành trung tâm có sức cạnh tranh trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương".

Nguồn: báo Đầu tư